علت گزگز کف پا یا سوزن سوزن شدن کف پا چیست؟
- دستهبندی: فیزیوتراپی عمومی
- نویسنده: سعید مزین
بی حسی، سوزن سوزن شدن و گزگزکف پا میتواند یک مشکل شایع باشد که در اثر نشستنهای طولانی و بدون تحرک، باعث فشار بر اعصاب پا شده و احساس سوزن سوزن شدن و حتی بی حسی و درد میشود. اما گاهی اوقات این مشکل ممکن است دائمی شده و در دفعات زیاد در طول شبانه روز تجربه شود که در این صورت وجود یک بیماری یا اختلال در بدن را نشان میدهد.
با ما در این این مقاله همراه باشید تا با گزگز کف پا و علت و درمان آن بیشتر آشنا بشویم.
علت گزگز یا سوزن سوزن شدن کف پا چیست؟
همان طور که اشاره شده است، دلیل سوزن سوزن شدن کف پا یا گزگز کف پا اگر به صورت همیشگی و به دفعات مکرر ایجاد شود، میتواند علتهایی به غیر از فشار بر اعصاب پا داشته باشد. از جمله عللی که میتواند منجر به گزگز کف پا شود، عبارتند از:
1_ کمکاری تیروئید
غده تیروئید افرادی که به کام کاری تیروئید دچار است، هورمون تیروئید کمتری تولید میکند که سبب اختلال در عملکرد ارگانهای مختلف بدن میشود. این بیماری در عملکرد سیستم عصبی هم تاثیر داشته و با علائمی چون گزگز پا همراه میشود.
2_ بیماری ام اس
یک بیماری سیستم عصب مرکزی که با حمله سیستم ایمنی بدن به سلولهای عصبی میلین شروع میشود. در این بیماری ارتباط صحیح بین مغز و اعصاب کل بدن مختل شده که همواره با علائمی چون گزگز کف پا همراه خواهد بود.
3_ سندروم تونل تارسل
تونل تارسل مسیری واقع در مچ پا بوده که از جنس استخوان و رباطها است که از داخل آن انواع اعصاب، رگهای خونی و تاندونها عبور میکنند.. اگر فردی دچار سندروم توتل تارسال بشود یعنی یکی از اعصاب عبوری از این تونل به نام عصب تیپیال دچار آسیبدیدگی شده که یکی از علائم شایع آن، گزگز کف پا است و میتوانند فیزیوتراپی پا انجام دهند.
4_ نارسایی کلیه
اگر کلیه توانایی دفع مایعات و انواع مواد زائد را از دست بدهد، بیمار دچار نارسایی کلیه میشود که عوارضی چون آسیب به اعصاب محیطی و در نتیجه گزگز و بی حسی کف پا به دنبال دارد.
5_ انواع بیماریهای خودایمنی
انواع بیماریهایی خود ایمنی چون لوپوس، اماس و سلیاک که در آن سلولها و بافتهای خودی توسط سیستمایمنی بدن مورد حمله قرار میگیرند. در این نوع بیماریها سیستم عصبی هم تحت تاثیر قرار گرفته و دچار اختلال میشود.
6_ بیماری شارکو ماری توث
این بیماری به گروهی از اختلالات ژنتیکی اطلاق میشود که باعث آسیبهایی به اعصاب محیطی شده و با علائمی چون بیحسی اندامها، ضعف عصلانی، گزگز دست و یا پاها، انقباض عصلانی و… همراه است.
در مطلب پرسش و پاسخ بیماران شارکو ماری توث میتوانید پاسخ برخی از سوالات خود پیدا کنید.
7_ دیابت
بالا بودن قند خون به صورت طولانیمدت در بیماری دیابت، موجب آسیب به سلولهای اعصاب بدن میشود. این آسیبهای عصبی، میتواند باعث بیحسی خفیف تا شدید، همراه با گزگز پاها شده که گاهاً حتی فعالیتهای عادی بیمار را مختل میکند.
8_ مصرف الکل
افرادی که به طور منظم، مشروبات الکلی مصرف میکنند به احتمال زیاد دچار آسیبدیدگی اعصاب محیطی یا عصب انتقالدهنده سیگنالهای بین مغز و بدن، میشوند. نوروپاتی الکلی همواره بیحسی و گزگز کف پا را به دنبال دارد.
9_ کمبود ویتامین و املاح
کمبود برخی از ویتامین و مواد معدنی بهخصوص ویتامینهای گروه B و مواد معدنی مثل کلسیم، مس و منیزیم یک از علتهایی است که میتواند باعث اختلال در سیستم عصبی بدن شود. این مورد حتما با علائمی همراه میشود که یکی از آنها گزگز یا حس سوزن سوزن شدن خواهد شد.
انواع دیگر علتها مثل بیماریهای عفونی، بارداری، اضطراب، روماتیسم مفصلی، مصرف برخی از داروها، هپاتیت B و C و انواع تومورهای مغزی و نخاعی و … نیز میتوانند زمینهای برای دچار شدن به گزگز کف پا باشند.
علت گزگز پاها در شب چیست؟
بیشترین علت گزگز پاها در شب به دلیل وضعیت فیزیکی شما در خواب است. به دلیل اینکه در زمان خواب قسمتهایی از بدن به خصوص پا در حالت ساکن و بدون حرکت قرار میگیرد و یا ممکن است یکی از پاها روی پای دیگر قرار بگیرد در این صورت احتمال گزگز پاها وجود خواهد داشت.
حالت سکون و فشار مضاعف به پاها در هنگام خواب، بر روی سلولهای عصبی فشار وارد کرده و همچنین گردش خون هم کاهش پیدا میکند و درنتیجه شما دچار گزگز پاها در شب میشوید.
در نظر بگیرید اگر گزگز پاها در شب به صورت بلند مدت شده و با درد همراه باشد، ممکن است علتهای دیگر هم داشته باشد که در این صورت مراجعه به پزشک توصیه میشود.
بهترین درمان گزگز یا سوزن سوزن شدن پا
همانطور که میدانید، عمده علت گزگز کف پا فشار بر سلولهای عصبی و عدم گردش خون مناسب در کف پا است که با داشتن سبک زندگی پرتحرک و بدون نشستنهای طولانی و مصرف مواد غذایی حاوی انواع ویتامینها و مواد معدنی، دوری از استرس و عدم مصرف مشروبات الکلی این عارضه برطرف میشود.
اما گزگز کف پا در مواقعی علت زمینهای دارد که در این صورت درمان آن ارتباط مستقیمی با بیماری مورد نظر خواهد داشت. به عنوان مثل اگر فردی در اثر کمکاری تیروئید به گزگز کف پا دچار است، بهترین درمان، کنترل و به نوعی درمان بیماری کم کاری تیروئید او خواهد بود.
چه زمانی باید برای گز گز انگشتان به پزشک مراجعه کرد؟
اگر گزگز پاهای شما دارای مشخصات زیر است، مراجعه به پزشک توصیه میشود:
- ادامه دار بودن و رفع آن به زمان طولانی.
- با درد و بی حسی همراه شدن.
- ایجاد مشکل در راه رفتن.
سوالات متداول درباره گزگز و سوزنسوزن شدن کف پا
دلیل اصلی گزگز و سوزنسوزن شدن کف پا چیست؟
علت اصلی این حالت فشردگی یا آسیب اعصاب پا است. شایعترین دلایل آن شامل دیابت، نقص ویتامینهای گروه B بهویژه B12، دیسک کمر، یا کمکاری تیروئید است.
آیا گزگز کف پا میتواند ربطی به کمر داشته باشد؟
بله، گرفتگی یا بیرونزدگی دیسک کمر میتواند به اعصاب سیاتیک فشار وارد کرده و باعث ایجاد حس گزگز یا سوزنسوزن شدن در سراسر پا تا کف پا شود.
کمبود کدام ویتامین باعث گزگز پا میشود؟
کمبود ویتامین B12 شایعترین عامل تغذیهای است. همچنین کمبود یا مصرف بیش از حد ویتامین B6 و کمبود ویتامین E نیز میتواند باعث بروز این حالت شود.
درمانهای خانگی برای کاهش سوزنسوزن شدن پا چیست؟
استفاده از کفش مناسب و استاندارد، ماساژ دادن پا، انجام ورزشهای کششی سبک، گرم نگهداشتن پاها و کنترل قند خون به کاهش این احساس کمک میکند.
آیا دیابت میتواند باعث سوزن سوزن شدن پا شود؟
بله. قند خون بالا به مرور زمان به اعصاب محیطی آسیب میزند، نوروپاتی دیابتی، که یکی از اولین علائم آن احساس گزگز، سوزش و بیحسی در کف پاها است.
برای کاهش یا درمان سوزن سوزن شدن کف پا چه باید کرد؟
کنترل قند خون، مصرف ویتامین B12 تحت نظر پزشک، پوشیدن کفش مناسب، ورزش منظم برای بهبود گردش خون و مراجعه به پزشک برای تشخیص علت ریشهای بهترین اقدامات هستند.
چه زمانی برای گزگز پا باید فورا به پزشک مراجعه کرد؟
اگر گزگز بهطور ناگهانی همراه با ضعف شدید پا، بیاختیاری ادرار یا مدفوع، یا فلج شدن بخشی از بدن رخ دهد، باید سریعا بررسی شود.
