ایندومتاسین برای زانو درد؛ نحوه مصرف و تاثیر

ایندومتاسین برای زانو درد
در این مقاله میخوانید

ایندومتاسین برای زانو درد در بعضی شرایط می‌تواند به کاهش درد و التهاب کمک کند؛ به‌خصوص زمانی که زانو همراه با تورم، حساسیت یا التهاب باشد. ایندومتاسین یک داروی ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAID) است و با کاهش علل ایجاد التهاب، علائم را کنترل می‌کند.

با این حال، مصرف این دارو به معنی درمان علت اصلی زانو درد نیست. برای مثال، اگر درد به دلیل آرتروز، آسیب رباط یا منیسک، التهاب تاندون یا بیماری دیگری ایجاد شده باشد، درمان باید متناسب با علت انتخاب شود. به همین دلیل، نمی‌توان ایندومتاسین را برای هر نوع زانو دردی مناسب دانست. در این مقاله از کلینیک خانه سلامت به بررسی کامل این موضوع می‌پردازیم.

 

ایندومتاسین برای زانو درد چه کاربردی دارد؟

ایندومتاسین برای درمان برخی بیماری‌های التهابی مفاصل و همچنین بعضی دردهای حاد اسکلتی‌عضلانی استفاده می‌شود. در زانو نیز ممکن است زمانی تجویز شود که التهاب در ایجاد درد نقش داشته باشد. همچنین در برخی موارد ایندومتاسین برای گردن درد نیز تجویز میشود.

درد همراه با تورم، خشکی یا محدودیت حرکت می‌تواند نشانه وجود التهاب باشد، اما تنها وجود این علائم برای تشخیص علت زانو درد کافی نیست. گاهی یک آسیب ساختاری مانند پارگی منیسک یا رباط هم می‌تواند همراه با تورم و درد باشد.

در نتیجه، کاربرد ایندومتاسین بیشتر به علت درد و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد تا صرفاً محل درد.

 

ایندومتاسین چگونه درد و التهاب مفصل زانو را کاهش می‌دهد؟

ایندومتاسین با مهار آنزیم‌های COX، تولید پروستاگلاندین‌ها را کاهش می‌دهد. این مواد در ایجاد درد و التهاب نقش دارند؛ بنابراین کاهش آن‌ها می‌تواند باعث کمتر شدن درد و التهاب مفصل شود.

همین اثر ضدالتهابی، دلیل اصلی استفاده از ایندومتاسین در برخی بیماری‌های مفصلی است. البته کاهش التهاب به معنی ترمیم غضروف یا برطرف شدن آسیب ساختاری زانو نیست و دارو بیشتر برای کنترل علائم بیمار استفاده می‌شود.

 

 

ایندومتاسین برای زانو درد ناشی از آرتروز

در آرتروز زانو، معمولاً وقتی فعالیت بیشتری دارید، درد هم بیشتر می‌شود. علاوه بر درد، ممکن است زانو دچار خشکی شود و حرکت دادن آن کمی سخت‌تر از قبل باشد و داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی در بعضی افراد می‌توانند درد و ناراحتی ناشی از آرتروز را کمتر کنند. ایندومتاسین هم یکی از داروهای این گروه است.

با این حال، ایندومتاسین غضروف آسیب‌دیده را ترمیم نمی‌کند و روند آرتروز را متوقف نمی‌سازد. پس اگر برای مدتی درد را کاهش دهد، به این معنی نیست که مشکل مفصل برطرف شده است.

در مصرف طولانی‌مدت نیز احتمال عوارض دارو بیشتر می‌شود؛ به همین دلیل معمولاً باید از کمترین دوز مؤثر برای کوتاه‌ترین مدت استفاده شود.

 

ایندومتاسین برای زانو درد ناشی از التهاب مفصل

اگر درد زانو به‌خاطر التهاب مفصل یا بافت‌های اطراف آن باشد، ممکن است پزشک برای کنترل علائم، ایندومتاسین تجویز کند. در مواردی مثل بورسیت یا بعضی انواع تاندونیت هم داروهای ضدالتهابی می‌توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند.

با این حال، اول باید مشخص شود درد دقیقاً از کجا می‌آید. چون درمان یک مشکل التهابی مفصل با آسیب‌های زانو یکسان نیست و انتخاب دارو هم به علت اصلی درد بستگی دارد.

 

ایندومتاسین برای درد زانو بعد از آسیب و فعالیت ورزشی

بعد از فعالیت شدید یا بعضی آسیب‌های ورزشی به کمر، گردن و زانو ممکن است دچار درد و التهاب شوند. در این شرایط، پزشک ممکن است در صورت مناسب بودن شرایط بیمار، یک داروی ضدالتهابی مانند ایندومتاسین برای کمردرد و یا زانو درد را برای کنترل علائم تجویز کند.

اما اگر آسیب جدی‌تری مانند پارگی رباط یا منیسک وجود داشته باشد، دارو فقط درد و التهاب را کاهش می‌دهد و آسیب ایجادشده را ترمیم نمی‌کند. بنابراین ادامه داشتن درد یا تورم زانو بعد از آسیب، نیاز به بررسی پزشک دارد.

 

آیا ایندومتاسین برای زانو درد همراه با تورم مناسب است؟

ممکن است این دارو مناسب باشد، اما تورم زانو به‌تنهایی دلیل کافی برای شروع مصرف ایندومتاسین نیست.

تورم می‌تواند در اثر التهاب، آسیب، تجمع مایع داخل مفصل، نقرس، عفونت و مشکلات دیگر ایجاد شود. اگر زانو به‌طور ناگهانی متورم، قرمز و داغ شده یا این علائم با تب همراه باشند، بهتر است قبل از مصرف خودسرانه دارو علت مشخص شود.

 

مقدار مصرف ایندومتاسین برای زانو درد

دوز ایندومتاسین بر اساس «زانو درد» تعیین نمی‌شود؛ بلکه بیماری زمینه‌ای، شدت علائم، سن، وضعیت کلیه و کبد و داروهای دیگری که فرد مصرف می‌کند، در تعیین مقدار مصرف نقش دارند.

به همین دلیل، دوزی که برای یک بیمار مناسب است ممکن است برای فرد دیگری مناسب نباشد.

 

دوز مصرفی ایندومتاسین بزرگسالان برای زانو درد

برای بعضی از بیماری‌هایی که ایندومتاسین در درمان آن‌ها استفاده می‌شود، ایندومتاسین ۲۵ میلی‌گرم، دو یا سه بار در روز، در اطلاعات دارویی آمده است. البته این مقدار برای همه افراد یکسان نیست و ممکن است پزشک با توجه به شرایط بیمار و واکنش بدن او، دوز دارو را تغییر دهد.

برای زانو درد هم نمی‌شود همین دوز را به‌عنوان یک مقدار ثابت در نظر گرفت. اگر پزشک ایندومتاسین تجویز کرده، مقدار و تعداد دفعات مصرف را طبق نسخه پیش ببرید و بدون مشورت، دوز دارو را کم یا زیاد نکنید.

 

ایندومتاسین برای زانو درد چند بار در روز مصرف می‌شود؟

تعداد دفعات مصرف به نوع بیماری بستگی دارد. دوز معمولی قرص ایندومتاسین ممکن است در چند نوبت طی روز مصرف شود، در حالی که دوزهای بالاتر دستور مصرف متفاوتی دارند.

به همین دلیل، نباید تعداد دفعات مصرف را صرفاً بر اساس شدت درد تغییر داد.

آیا ایندومتاسین زانو درد را درمان میکند

 

بهترین زمان مصرف ایندومتاسین برای کاهش زانو درد

اگر پزشک معالج توصیه دیگری نکرده باشد، خوردن ایندومتاسین همراه غذا می‌تواند معده را کمتر اذیت کند. با این حال، غذا نمی‌تواند جلوی عوارض جدی این دارو، مثل زخم یا خونریزی گوارشی، را بگیرد.

اگر متوجه شده‌اید درد زانو در ساعت خاصی از روز بیشتر می‌شود، بهتر است درباره زمان مصرف دارو با پزشک صحبت کنید. زیاد شدن درد به این معنی نیست که می‌توانید یک بار دیگر دارو مصرف کنید.

 

مدت زمان مصرف ایندومتاسین برای زانو درد

مدت مصرف به علت زانو درد و پاسخ بدن به درمان بستگی دارد. در دردهای حاد ممکن است دارو برای مدت کوتاهی تجویز شود، اما در مشکلات مزمن مانند آرتروز، ادامه مصرف باید مرتباً ارزیابی شود.

مصرف طولانی‌مدت یا دوزهای بالای دارو ایندومتاسین می‌تواند خطر عوارض گوارشی، کلیوی و قلبی‌عروقی را افزایش دهد.

 

عوارض ایندومتاسین برای زانو درد چیست؟

قرص ایندومتاسین علاوه بر اثر ضدالتهابی، می‌تواند باعث عوارض در بیمار شود. ناراحتی معده، سوءهاضمه، تهوع، سردرد و سرگیجه از عوارضی هستند که ممکن است در زمان مصرف دیده شوند.

برخی عوارض نادرتر اما جدی‌تر هستند و در صورت بروز آن‌ها باید سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.

 

نوع عارضه نمونه علائم
عوارض شایع‌تر سردرد، سرگیجه، تهوع، سوءهاضمه و ناراحتی معده
عوارض جدی خونریزی گوارشی، درد قفسه سینه، تنگی نفس، کاهش ادرار، ورم شدید، واکنش آلرژیک یا آسیب کبدی

 

چه عوارضی هنگام مصرف ایندومتاسین نیاز به مراجعه فوری دارند؟

اگر هنگام مصرف داروی ایندومتاسین دچار مدفوع سیاه یا خونی، استفراغ خونی، درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس، تورم صورت و گلو، ضعف یک طرف بدن یا اختلال در تکلم شدید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

این علائم می‌توانند نشانه عوارض جدی دارو باشند و نباید با افزایش یا قطع دارو خودسرانه دارو مدیریت کنید.

 

چه کسانی نباید برای زانو درد ایندومتاسین مصرف کنند؟

ایندومتاسین برای بعضی افراد مناسب نیست یا باید با احتیاط بیشتری مصرف شود.

گروه دلیل احتیاط
افراد با حساسیت به ایندومتاسین، آسپرین یا برخی NSAIDها احتمال واکنش حساسیتی و تنفسی
افراد دارای زخم یا خونریزی گوارشی فعال افزایش خطر خونریزی و آسیب معده
افراد مبتلا به بیماری کلیوی احتمال بدتر شدن عملکرد کلیه
افراد دارای برخی بیماری‌های قلبی‌عروقی افزایش خطر عوارض قلبی‌عروقی
افراد مصرف‌کننده داروهای رقیق‌کننده خون افزایش احتمال خونریزی
زنان باردار، به‌خصوص در مراحل پایانی بارداری احتمال آسیب به جنین

سالمندان نیز ممکن است نسبت به عوارض NSAIDها حساس‌تر باشند و معمولاً نیاز به معاینه دقیق‌تری دارند.

 

تداخل دارویی ایندومتاسین با داروهای دیگر

ایندومتاسین می‌تواند با داروهای مختلف تداخل داشته باشد. مصرف همزمان آن با NSAIDهای دیگر مانند ایبوپروفن و ناپروکسن می‌تواند احتمال عوارض را افزایش دهد.

همچنین داروهایی مانند وارفارین و سایر داروهای ضدانعقاد، آسپرین، کورتیکواستروئیدها، برخی داروهای فشار خون، دیورتیک‌ها، لیتیوم و متوترکسات ممکن است با ایندومتاسین تداخل داشته باشند.

اگر داروی دیگری مصرف می‌کنید، بهتر است پیش از شروع قرص ایندومتاسین با پزشک خود مشورت کنید.

 

مقایسه ایندومتاسین برای زانو درد با مسکن‌های دیگر

هیچ مسکنی برای تمام افراد بهترین انتخاب نیست. وضعیت معده و کلیه، سابقه بیماری قلبی، علت زانو درد و داروهای دیگری که فرد مصرف می‌کند، در انتخاب دارو و تجویز آن اهمیت دارند.

دارو گروه اثر اصلی نکته مهم
ایندومتاسین NSAID کاهش درد و التهاب احتمال عوارض گوارشی و سایر عوارض NSAIDها
ایبوپروفن NSAID کاهش درد و التهاب برای برخی دردهای حاد و کوتاه‌مدت استفاده می‌شود
ناپروکسن NSAID کاهش درد و التهاب مدت اثر نسبتاً طولانی‌تر
استامینوفن مسکن کاهش درد و تب اثر ضدالتهابی قابل‌توجهی ندارد

 

مقایسه ایندومتاسین و ایبوپروفن برای زانو درد

هر دو دارو از گروه NSAIDها هستند و می‌توانند درد و التهاب را کاهش دهند. ایندومتاسین برای برخی بیماری‌های مشخص کاربرد دارد، اما نمی‌توان صرفاً بر اساس «قوی‌تر بودن» یک دارو را انتخاب کرد.

ایبوپروفن نیز می‌تواند برای بعضی دردهای حاد مناسب باشد و انتخاب بین این دو باید با توجه به شرایط فرد انجام شود.

 

تفاوت ایندومتاسین و ناپروکسن در کنترل درد زانو

هر دو دارو اثر ضدالتهابی دارند، اما مدت اثر و نحوه مصرف آن‌ها متفاوت است. انتخاب بین ناپروکسن و ایندومتاسین بیشتر به علت درد، سابقه پزشکی و میزان دارو بستگی دارد.

قرص ایندومتاسین برای زانو درد

قرص ایندومتاسین برای زانو درد

 

مقایسه ایندومتاسین و استامینوفن برای زانو درد

استامینوفن بیشتر برای کاهش درد و تب استفاده می‌شود و اثر ضدالتهابی قابل‌توجهی ندارد. بنابراین اگر التهاب در زانو نقش مهمی داشته باشد، یک NSAID ممکن است از نظر کنترل التهاب مزیت بیشتری داشته باشد.

با این حال، NSAIDها برای همه مناسب نیستند و استامینوفن نیز محدودیت‌ها و عوارض خاص خود را دارد؛ بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس وضعیت معده یا کلیه، یک دارو را برای همه ایمن‌تر دانست.

 

روش صحیح مصرف ایندومتاسین برای زانو درد

آیا ایندومتاسین را باید همراه غذا مصرف کرد؟

مصرف همراه غذا ممکن است ناراحتی معده را کمتر کند. با این حال، غذا مانع بروز زخم یا خونریزی گوارشی ناشی از NSAIDها نمی‌شود.

بنابراین اگر سابقه زخم معده، خونریزی گوارشی یا بیماری‌های زمینه‌ای دارید، صرفاً مصرف دارو همراه غذا کافی نیست و باید پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.

 

آیا می‌توان کپسول یا قرص ایندومتاسین را نصف یا خرد کرد؟

این موضوع به نوع دوز بستگی دارد. قرص یا کپسول معمولی ممکن است دستور مصرف متفاوتی با دوزهای بالا داشته باشد.

دوزهای بالای ایندومتاسین را نباید بدون بررسی دستور دارو باز کرد، چون این کار می‌تواند نحوه آزاد شدن دارو را تغییر دهد.

 

هنگام فراموش کردن یک نوبت مصرف ایندومتاسین چه باید کرد؟

اگر یادتان رفت دارو را در زمان مشخص مصرف کنید و مجدد زمان مصرف این دارو باشد، معمولاً نباید برای جبران، مقدار بیشتری مصرف کنید. در این شرایط، بهتر است طبق دستور پزشک عمل و راهنمای مصرف دارو را هم بررسی کنید.

 

درمان زانو درد در کنار مصرف ایندومتاسین

دارو فقط بخشی از درمان است. اگر علت درد مشخص باشد، اصلاح سبک زندگی و استفاده از روش‌های غیردارویی می‌تواند در کنار درمان دارویی به بهبود عملکرد زانو کمک کند.

 

روش چه زمانی می‌تواند مفید باشد؟ نکته
کاهش فعالیت درد حاد و شدید استراحت مطلق طولانی مناسب نیست
کمپرس سرد تورم و درد حاد استفاده کوتاه‌مدت می‌تواند کمک‌کننده باشد
کمپرس گرم خشکی و برخی دردهای مزمن برای همه انواع التهاب مناسب نیست
فیزیوتراپی ضعف، محدودیت حرکت یا مشکلات حرکتی برنامه باید متناسب با علت درد باشد
تمرینات تقویتی بسیاری از مشکلات مزمن زانو بهتر است به‌تدریج انجام شوند
کاهش وزن در صورت اضافه‌وزن آرتروز و دردهای مرتبط با فشار روی مفصل می‌تواند فشار مکانیکی روی زانو را کاهش دهد

 

استراحت و کاهش فشار روی مفصل زانو

در زمان درد شدید بهتر است فعالیت‌هایی که فشار زیادی به زانو وارد می‌کنند، مانند بالا رفتن از پله یا نشستن طولانی در وضعیت‌های نامناسب، محدود شوند.

در عین حال، بی‌حرکتی کامل برای مدت طولانی معمولاً توصیه نمی‌شود. میزان فعالیت مناسب باید با شدت درد و علت مشکل هماهنگ باشد.

 

کمپرس سرد یا گرم؛ کدام‌یک برای زانو درد مناسب‌تر است؟

برای تورم و درد، کمپرس سرد ممکن است به کاهش ناراحتی کمک کند. گرما بیشتر برای برخی دردهای مزمن و احساس خشکی مفصل بهتر است.

اگر زانو به‌طور واضح قرمز، داغ و متورم شده یا تب دارید، به‌جای اتکا به کمپرس، بهتر است علت مشکل بررسی شود.

 

نقش فیزیوتراپی در درمان زانو درد

فیزیوتراپی در بسیاری از مشکلات زانو می‌تواند به بهبود قدرت عضلات و نحوه حرکت مفصل کمک کند.

نوع تمرین و تکنیک درمانی به علت زانو درد بستگی دارد. برای مثال، برنامه یک فرد مبتلا به آرتروز با کسی که پس از آسیب ورزشی دچار درد زانو شده، یکسان نیست.

بیشتر بخوانید: آیا فیزیوتراپی زانو درد را درمان میکند؟

 

تمرینات تقویتی و کششی برای کاهش درد و بهبود عملکرد زانو

تقویت عضلات اطراف زانو می‌تواند به بهبود عملکرد مفصل کمک کند. تمرینات باید به‌تدریج و متناسب با وضعیت فرد انجام شوند.

اگر زانو قفل می‌شود یا درد شدیدی ایجاد می‌کند، بهتر است قبل از شروع تمرینات تخصصی علت مشکل مشخص شود.

 

کنترل وزن و تأثیر آن بر کاهش فشار روی مفصل زانو

در افراد دارای اضافه‌وزن، کاهش وزن می‌تواند فشار واردشده به مفصل زانو را کاهش دهد و در برخی افراد به بهبود درد و عملکرد کمک کند.

برای این کار لازم نیست حتماً تغییر وزن بسیار زیادی اتفاق بیفتد؛ کاهش وزن تدریجی و پایدار نیز می‌تواند بخشی از برنامه مدیریت آرتروز و درد زانو باشد.

 

چه زمانی ایندومتاسین برای زانو درد کافی نیست؟

اگر با وجود درمان، درد و تورم ادامه پیدا کند یا علائمی مانند قفل شدن زانو، احساس ناپایداری، ناتوانی در تحمل وزن یا درد شدید شبانه وجود داشته باشد، بهتر است علت اصلی بررسی شود.

در چنین شرایطی ممکن است بسته به تشخیص، فیزیوتراپی، تصویربرداری، تزریق داخل مفصل یا سایر روش‌های درمانی مطرح شوند. نوع درمان کاملاً به علت زانو درد بستگی دارد.

بیشتر بخوانید: مراقبت بعد از عمل مینیسک زانو

 

برای زانو درد چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در شرایط زیر بهتر است ارزیابی پزشکی را جدی بگیرید:

  • درد شدید و ناگهانی بعد از ضربه
  • ناتوانی در تحمل وزن روی پا
  • تورم شدید یا تورمی که به‌سرعت ایجاد شده است
  • قرمزی و گرمی زانو همراه با تب
  • تغییر شکل مفصل
  • قفل شدن زانو
  • احساس ناپایداری واضح
  • بی‌حسی یا ضعف پا
  • ادامه‌دار شدن درد با وجود مراقبت و درمان مناسب

تورم همراه با تب، قرمزی و گرمی مفصل به‌خصوص نیازمند توجه سریع است، زیرا ممکن است علت آن فقط التهاب ساده نباشد.

 

جمع‌بندی

ایندومتاسین برای زانو درد می‌تواند در بعضی شرایط التهابی به کاهش درد و تورم کمک کند، اما یک درمان همه‌کاره برای مشکلات زانو نیست. اگر علت درد آرتروز، آسیب ورزشی، التهاب مفصل یا مشکل دیگری باشد، درمان باید بر اساس همان علت انتخاب شود.

از طرف دیگر، ایندومتاسین می‌تواند عوارض مهمی ایجاد کند و برای بعضی افراد مناسب نیست. بنابراین بهتر است به‌جای افزایش خودسرانه دوز یا ادامه مصرف برای مدت طولانی، علت زانو درد مشخص شود و دارو در صورت نیاز با کمترین دوز مؤثر و برای کوتاه‌ترین مدت لازم مصرف شود.

 

 

پرسش‌های متداول درباره ایندومتاسین برای زانو درد

آیا ایندومتاسین برای زانو درد خوب است؟

اگر التهاب در ایجاد درد نقش داشته باشد، ایندومتاسین می‌تواند به کاهش درد و التهاب کمک کند. با این حال، برای همه انواع زانو درد مناسب نیست و علت مشکل باید در انتخاب درمان در نظر گرفته شود.

آیا ایندومتاسین زانو درد را به‌طور کامل درمان می‌کند؟

خیر. این دارو بیشتر برای کنترل درد و التهاب استفاده می‌شود و آسیب‌هایی مانند آرتروز، پارگی منیسک یا آسیب رباط را ترمیم نمی‌کند.

ایندومتاسین برای زانو درد چند روز باید مصرف شود؟

مدت مصرف برای همه یکسان نیست. در مشکلات حاد ممکن است برای مدت کوتاهی تجویز شود، اما مصرف طولانی‌تر باید تحت نظر پزشک باشد؛ به‌خصوص اگر فرد بیماری زمینه‌ای یا داروهای دیگری داشته باشد.

آیا ایندومتاسین برای زانو درد اعتیادآور است؟

خیر. قرص ایندومتاسین مانند داروهای مخدر وابستگی و اعتیاد ایجاد نمی‌کند. با این حال، مصرف طولانی یا بیش از مقدار تجویزشده می‌تواند احتمال عوارض جدی را افزایش دهد.

آیا مصرف ایندومتاسین برای زانو درد بدون نسخه پزشک مجاز است؟

قوانین تهیه این دارو در کشورهای مختلف متفاوت است. حتی در صورت دسترسی بدون نسخه، خوددرمانی با ایندومتاسین به‌خصوص برای مصرف طولانی‌مدت توصیه نمی‌شود.

آیا می‌توان ایندومتاسین را همراه با داروهای غضروف‌ساز مصرف کرد؟

این موضوع به نوع داروی مکمل مورد استفاده بستگی دارد. اگر داروی دیگری مصرف می‌کنید، بهتر است ترکیب آن با ایندومتاسین را از پزشک بپرسید.

آیا مصرف ایندومتاسین برای زانو درد در سالمندان بی‌خطر است؟

سالمندان ممکن است نسبت به عوارض NSAIDها، به‌ویژه مشکلات گوارشی، کلیوی و قلبی‌عروقی، حساس‌تر باشند. به همین دلیل مصرف ایندومتاسین در این گروه معمولاً نیازمند احتیاط و ارزیابی شرایط فرد است.

  • عضو بنیاد ملی نخبگان
  • رتبه ۱ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • رتبه ۲ آزمون تخصصی فیزیوتراپی
  • اولین دیپلمات رسمی متد مالیگان در ایران از نیوزلند
  • بورد تخصصی منوال تراپی از دانشگاه جورجیا آمریکا
  • متخصص آسیب ورزشی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
  • دارای گواهینامه فیزیوتراپیست تیم از فدراسیون پزشکی ورزشی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *